• YARIM ALTIN
    863,94
    % -0,35
  • $ DOLAR
    5,7449
    % -0,11
  • € EURO
    6,3531
    % 0,14
  • £ POUND
    7,4259
    % 0,10
  • ¥ YUAN
    0,8211
    % 0,06
  • РУБ RUBLE
    0,0903
    % 0,28
  • BITCOIN
    49053,512
    % 0,76
  • BIST 100
    105.380
    % 1,54

Borsa Nedir? Borsa İstanbul Yatırımları Nasıl Yapılır?

Borsa Nedir? Borsa İstanbul Yatırımları Nasıl Yapılır?

Şirketler hisselerini halka açmak isterlerse, hisselerini borsada satışa çıkarırlar. Aracı kurumlar vasıtasıyla gerçek ya da tüzel kişiler, halka açık şirketlerin hisselerini satın alarak ortak olabilir. Hisse senedi satın almak, gerçek bir şirkete ortak olmaktan pekte bir farkı yoktur.

Borsaya açık şirketleri Borsa İstanbul platformlarından takip edebilirsiniz. Türkiye’de borsaya açık olan şirketlerin hisse senetleri haftanın 5 iş günü işlem görmekte ve değerleri değişmektedir. “Bu şirket gelecekte değer kazanır” diyorsanız, o şirkete yatırım yapmalısınız. Yatırım yapmak derken lot altı ya da lot katı olarak satın alma işlemleri yapabilirsiniz.

İstanbul Borsa nedir? Borsaya yatırım nasıl yapılır?

Şirketler Neden Hisselerini Borsaya Açar?

Şirketlerin Borsa İstanbul’a açılma nedenleri birbirinden farklılık gösterebilir. Başlıca borsaya açılma nedenleri aşağıdaki gibidir;

  • Şirketinin çok küçük bir kısmını borsaya açan şirketlerin temel amacı yatırımcılarına ve iş ortaklarına şeffaf olduğunu göstermektir. Çünkü borsaya kote olan şirketlerin mali yapıları Borsa İstanbul tarafından, daha doğrusu SPK tarafından denetlenir. Bu nedenle borsaya açılmak bir tür şeffaflık göstergesidir ve iş ortaklarına güven verir.
  • Borsaya %49’a kadar açık olan şirketlerin amacı ise yatırım almaktır. Birçok şirket, doğrudan yatırım almak ve büyük tek bir ortak almak yerine hisselerini halka açarlar. Böylece yönetim kurulunda kendilerini çokta zorlamayan ve şirketin çoğunluk hissesine sahip olan kişiler ya da kurumlar, şirketi kolayca yönetebilirler.
  • Devlete ait şirketlerde borsaya açıktır. Örneğin Türk Hava Yolları borsaya açıktır. Hem nakit yaratmak için hem de şeffaf olabilmek için devlet, bir ortak almak yerine şirketi borsaya açmayı tercih etmiştir. Borsa İstanbul’da çok sayıda devlet ya da yarı devlet kurumu yer almaktadır.
  • %50’nin üstünde borsaya açık olan şirketler genellikle batmaya yakın olan şirketlerdir. Belirtilmelidir ki %51 verseler bile yönetimi elden kaybetmeyecekleri durumlar oluşabilir. Çünkü hisse senedi tiplerine göre yönetime dahil olabilecek ya da dahil olmayacak nitelikler değişiklik göstermektedir.

Amerika Borsasına Yatırım Yapmak Mümkün mü?

Genellikle İntel, Nvidia, Uber, Tesla, Apple, Facebook gibi şirketlerin devasa şirketin borsa değerlerini katladıklarını gördükçe yatırımcıların “Amerika’da hisse senedi almak mümkün mü?” sorusu akıllarına geliyor. Sorunun cevabı ise; evet mümkündür. Amerika’da bir şirkete yatırım yapmak istiyorsanız, bu konuda yardımcı olan çok sayıda aracı kurum olmaktadır. Bankaların neredeyse tamamı Amerika’da hisse senedi almaya aracılık etmektedir. Ancak komisyon oranları ve minimum alt tutarları çok küçük yatırımcılar için uygun olmayabilir. Ancak küçük – orta ve büyük yatırımcılar için uygun komisyon ve alt tutarlarla yatırım yapılması mümkündür.

Borsa İstanbul’dan Nasıl Hisse Alınır?

Borsa İstanbul’da halka açılmış bir şirketten hisse senedi alabilmek için aracı kurumlar vasıtasıyla hisse alabilirsiniz. Türkiye’de faaliyet gösteren bütün bankalar hisse senedi alımlarına aracılık etmektedir. 1000’de 1 olan komisyon oranları ile hisse senedi alımı mümkündür.

Hisse senedi alabilmek için bankalarda yatırım hesabı açmanız gerekmektedir. Yatırım hesabı açıldıktan sonra hisse senetleri o yatırım hesabında bekletilmektedir. Bekleme süresine göre küçük komisyon oranları vardır. Bu komisyon oranları genellikle on binde bir seviyesini geçmemektedir.

Borsa İstanbul Yatırım Yapılacak Hisseler Nasıl Seçilmelidir?

Borsada yatırım yapmayı planlıyorsanız birçok parametreyi aynı anda değerlendirerek yatırım yapmanız gerekmektedir. Borsa İstanbul’da daha önce yatırım yapmadıysanız, yazımızın bu kısmı sizleri için kritik önem arz etmektedir. Borsada hisse senetlerinin önemli parametreleri nelerdir, aşağıda maddeler halinde anlatılmıştır;

  • F / K oranı: Fiyat ve kâr oranı en önemli parametrelerin başında gelir. Bu parametre, şirket değerinin, kârlılığa oranını belirtmektedir. Örneğin Borsa İstanbul F / K oranı 7,5 olan bir hisse senedi için bu yıl açıkladığı kâra ve anlık değere göre 7,5 yıllık kârı şu anki değerine eşit olduğu anlamına gelmektedir. Fiyat / Kâr oranı ne kadar düşükse o kadar iyidir. Ancak belirtilmelidir ki eksi olan şirketler, zararda olan şirketlerdir. Genellikle F / K oranı ekside olan şirketlerin hisse senetleri rağbet görmez. Ancak dönemlik olarak zararda olup, olmaması da çok önemlidir. Örneğin THY geçtiğimiz senelerde çok büyük bir zarar açıkladı ve F / K oranı eksiydi, ancak mali tablolarda yatırımlar eksi kaleme yazılır. Gerçekte THY zararda değildi ancak kârından fazla yatırım yaptığı için F / K oranı eksi görünüyordu. Bu tip durumlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
  • Net kâr: önemli bir parametredir. En nihayetinde ortak olacağınız şirketin kârlılığı en önemli parametredir. Bu nedenle kârlılığını muhafaza eden şirketlere yatırım yapmanızı tavsiye etmekteyiz.
  • Mevsimsel değişiklikler şirket hisse değerlerini ciddi şekilde etkiler. Örneğin bir beyaz eşya üreticisi ya da bir tatil şirketinin hissesini almak istiyorsanız, kış ayları genellikle en dip fiyatlara ulaştığı anlardır. Çünkü yazın evlilikler artar, beyaz eşya alımları artar. Keza tatile çıkışlarda arttığı için bu tip hisse senetleri artış gösterir. Özet olarak şirketlerin yer aldıkları sektöründe karakteristik özellikleri bir hayli önemlidir.
  • Piyasa değeri de önemli bir parametredir. Çünkü piyasa değeri küçük olan şirketler spekülatif hareketlere çok açıktır. Ancak 2 milyar TL’nin üstünde olan yani büyük sayılabilecek şirketlerin hisse senetleri spekülatif hareketlere genellikle açık değildir ve kolay etkilenmezler. Bu nedenle piyasa değeri küçük şirketlere yatırım yapılması riski artırmaktadır. Belirtilmelidir ki Borsa İstanbul değilde, ABD’de yatırım yapacaksanız, önerilen değerler; 2 milyar doların üstünde değerlemesi olan şirketlere yatırım yapılmasıdır.
  • Şirketlerin profilleri ve bağlı oldukları ana grup oldukça önemlidir. Örneğin bir şirket devlet kurumu ise başka bir karakteristiği vardır, bir şirketler grubuna ait ise başka ya da münferit bir şirket ise başka bir karakteristiği vardır. Örneğin Sabancı ve Koç şirketleri her daim kârlılığını korur ancak büyük kârlılık göstermez ve uzun vadeli yatırımlardır. Devlet hisseleri ise siyasi haberlerden daha kolay etkilenir ancak kârlılığını koruyan hisse senetleridir. Ancak birkaç yüz milyon TL’ye kadar olan küçük ve büyük kurumlara bağlı olmayan şirketlerin karakteristikleri çok değişken olabilmektedir.
  • Dibe uzaklık noktası da bir diğer önemli parametredir. Üç tür strateji vardır;
    • Bir şirket dip noktasına yakınsa ve şirketin değer alacağını düşünüyorsanız satın alabilirsiniz. Trendler tahmininizden fazla sürebilir ve eğilimlere karşı pozisyon almak genellikle risklidir. Ancak risk ne kadar büyükse, kazanç o kadar fazla olur.
    • Bir şirket yatay eğilim gösteriyorsa –ki genellikle Sabancı, Koç gibi köklü grupların şirketleri yatay ancak yavaş şekilde yükselme eğilimi göstermektedir- dip noktasından uzaktır ancak ivmeli bir yükseliş trendine de uzaktır.
    • Bir şirket yükseliş trendine girmişse dip noktasından çok uzaktır. Trendler uzun ve kalıcı olabilir. Şirketin sektörünü ve karakteristiğini analiz ettikten sonra yatırım yapılmalıdır.

Lot Nedir? Borsa İstanbul Lot Altı Alım İşlemi Var mı?

Lot altı satış ve lot üstü satış olarak borsa kavramlarını sürekli duymaktayız. Bunu bir örnekle açıklamak gerekirse; X şirketinin değeri 1000 TL olsun ve 500 eşit parçaya bölüp hisse senedinin her bir büyüklüğünü %0,2 yapsın. Bu durumda lot fiyatı 2 TL olur. Şirketlerin toplam değerlerinin, toplam hisse sayısına bölümüne lot denmektedir. Şirketler sermaye artırdıklarında lot sayısı artar ve sermaye artırımına katılmayan küçük hissedarların lotları küçülür. Böylece lot altı hisse senetleri de oluşur.