• YARIM ALTIN
    856,81
    % 0,04
  • $ DOLAR
    5,7123
    % 0,24
  • € EURO
    6,2984
    % -0,12
  • £ POUND
    7,3125
    % -0,29
  • ¥ YUAN
    0,8084
    % 0,09
  • РУБ RUBLE
    0,0891
    % 0,01
  • BITCOIN
    41938,309
    % -3,48
  • BIST 100
    106.588
    % -0,20

Dolar Yatırımı Riskli Midir?

Dolar Yatırımı Riskli Midir?

Dolar etkileyen en önemli unsur ekonomik parametrelerdir. Türkiye ekonomisi 15 temmuz darbe girişiminden sonra siyasi kararsızlığın etkisi ile duraklama ve zaman zaman küçülme eğilimine girmiştir. Bu durumun en net göstergesi ise dolar ve Euro kurlarının artışı olarak gözlemlenmiştir. Dolayısıyla ekonomi yönetimi başarılı gitmediği sürece dolar, Euro ve diğer döviz kurlarının uzun vadede artacağını görmek pekte yanlış bir öngörü değildir.

2008 Amerika emlak krizinden sonra 1 dolar, 1.2 TL’ye kadar gerilemişti. Bu süreden sonra her yıl kademeli olarak dolar kurunda artış gözlemlenmiştir.

Dolar kuru ne olur? Euro kuru ne olur?

Forex ile Dolar Yatırımı Nasıl Olur?

Sıkça adını duyduğumuz forex para piyasası aracılığı ile kaldıraçlı yatırım mümkündür. Türkiye’de geçtiğimiz yıllara kadar 1:100 kaldıraçlı işlem yapabilmek mümkündü ancak doların volatilitesi artış gösterdiğinden kaynaklı siyasi erk kaldıraç oranını 1:10 olarak belirledi. Bu sayede forex yatırımcılarının spekülatif yatırımlarının TL üzerindeki etkisi azaltılmak hedeflendi.

Forex ile Türkiye’de yatırım yapacaksanız; örneğin 10 000 dolar ile işlem yapacaksınız, 100 000 dolar ile işlemi başlatabilirsiniz. Yani kaldıraç oranı 1’e 10 durumundadır. Ancak çifte vatandaşlar yurt dışı kaynaklı forex aracı kurumlarla çalışma hakkına da sahiptir. Yurt dışı kaynaklı forex aracı kurumlarında 1’e 999 kaldıraçlı işlem yapabilmekte mümkündür. Diğer bir söylemle 10 dolarlık bir bütçe ile 10 000 dolarlık işlem açabilirsiniz. Ancak spread oranları ve swap oranlarına dikkat ederek forex ile yatırım yapmanızı tavsiye etmekteyiz. Çünkü forex para piyasalarından kâr elde etmek istiyorsanız, genellikle kısa vadeli hedefler üzerine kâr – zarar edersiniz. Gerçek hayatta paranızı dolara yatırıp, 5 ay dolarda tutup sonra TL’ye çevirmek gibi değildir. Örneğin doların çıktığını öngörüyorsunuz; 10 $ işlem ile 100 $’lık işlem açtınız, bu işlemin yönü dolar alıp, TL borçlanmaktır. TL’nin faizi, dolardan fazla olduğu için gecelik swap eksi yönünde olacaktır.

Dolar Neden Yükselir? Döviz kurlarının oynamasını etkileyen temel faktörler neredeyse bütün dünyada benzer özellikler göstermektedir. Dövizi etkileyen en temel unsurlar aşağıdaki gibidir;

  • Enflasyon artışı doları artırır. Enflasyon ülke para biriminin değer kaybı anlamına geldiği için dolar ve Euro kurunun artışını da sağlamaktadır.
  • İşsizlik oranları ve tarım dışı işsizlik verileri doların artışındaki en önemli unsurlardan birisidir. Çünkü sağlıklı bir ekonominin en önemli parametrelerinden birisi yüzdelik işsizlik oranlarıdır.
  • Kurlar yükseliyorsa, merkez bankaları genellikle faizleri artırır. Bunun temel nedeni ise kurları yüksek faizle ülke içinde tutarak yurt dışına çıkmasını önlemektir. Finans dilinde bu tür durumlara, sıcak para ile kur ihtiyacını karşılama denmektedir. Bu durumun yararlı ve zararlı etkileri vardır. Ancak merkez bankaları genellikle kur artışları yaşanan ülkelerde faiz artırımına giderler.
  • Siyasi faktörler borsaları, kurları ve diğer ekonomik verileri doğrudan etkilerler. Örneğin ABD başkanı D. Trump’ın Çin ile ilgili aldığı vergi kararları, ABD’nin ekonomisine enflasyon ve ekstra işsizlik olarak yansımaktadır.

Türkiye’de Euro ve Doların Artış Nedenleri

Türkiye bütün dünyadan farklı olarak coğrafyasının dinamikleri gereği sürekli bir savaş ekonomisi ve seçim ekonomisi içinde yer almaktadır. Bu durum Türkiye’nin potansiyelinden çok daha altında kalmasına neden olmaktadır. Türkiye’de doların çıkma eğilimlerini maddeler halinde anlatmak gerekirse;

  • Türkiye’de kurların yükselmesinin en önemli nedeni siyasi istikrarsızlık ve yanlış ekonomi politikaları gelmektedir. Ancak en çok etkileyen durum Suriye meselesinin çözüme kavuşamamasıdır. 4 milyon Suriyeli mülteci ve Suriye operasyonlarımızın son 5 yılda Türkiye’ye maliyeti 35 milyar $ seviyesinde yer almaktadır. Diğer bir söylemle 12 adet 3. Köprü maliyeti harcanmıştır.
  • Son birkaç yıldır yabancı yatırımcıların Türkiye’de var olan siyasetin totaliter eğilimli olduğunu düşünmesi ve “demokrasi yok oluyor” algısı ile yatırım hevesinin kaçmasıdır. Yabancı yatırımcılar önemlidir, çünkü hem kişi istihdam ederken hem de kur girdisi yaşanmaktadır.
  • Terör eylemlerinin artması ve yurt dışı basınında Türkiye’nin içinde sıcak savaş gibi gösteriliyor olması da doları artıran bir diğer unsurdur. Türkiye’nin en büyük gelir kalemlerinden birisi turizmdir ve turizm gelirleri bu nedenle son birkaç yıldır ardı ardına düşüş eğilimi göstermektedir.
  • Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın bağımsız hareket edemiyor algısı ve siyasi iradenin etkisi altında kalıyor algısı da piyasalarda ciddi çekingenlik oluşturmuştur. Örneğin siyasi erkin beklentisi faizlerin düşmesini beklerken, piyasanın beklentisi faizlerin yükselmesi yönündeydi ve sürekli faiz düşüşü yaşandı. Bu durumda Euro ve doları artıran unsurlardan bir tanesidir.
  • İşsizlik, enflasyon gibi önemli ekonomik parametrelerin gün geçtikçe daha da kötüye gitmesi, kur artışının en önemli faktörlerinden birisidir.

Yukarıda maddeler halinde anlatılan faktörler en belirgin ve en majör faktörlerdir. Bütün dünyanın aksine bizim problemlerimiz domestik nedenlerden kaynaklanmaktadır.

Dolar Şu An Ne Kadar?

Türkiye ekonomisindeki dalgalanmalarla beraber doların volatilitesi de her geçen gün artış göstermiştir. Örneğin dolar kuru 2018’in ağustos ayında 7.67 TL’ye kadar ulaşırken, mayıs 2019’da ise 6.05 TL civarında seyir göstermektedir. Bu aralıkta ise 7.67 TL ile 5.21 TL arasında fiyat değişimi yaşanmıştır. Son 1 yılda %25 civarında değer kaybı yaşanmıştır. Bu nedenle dolar anlık olarak çok değişkenlik göstermektedir.

Son 1 yılda doların bu kadar çıkmasını sağlayan başlıca nedenlere bakıldığında ise siyasi krizlerin etkisi gözlemlenmektedir. Kısaca hatırlamak gerekirse;

  • Türkiye, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri arasında yaşanan S400 krizi
  • Türkiye, NATO ve ABD arasında yaşanan F35 krizi
  • Türkiye ve ABD arasında yaşanan rakip krizi
  • Türkiye ve Suriye arasında yaşanan sınır ötesi operasyonlar ve Suriyeli mülteci sayısının artış göstermesi

Gibi faktörlerden kaynaklı dolar kuru ciddi bir artış göstermiştir. Bu tür sorunların çözümleri kısa vadede beklenmediği için doların volatilitesinde düşüş görmek pek mümkün olmayacaktır. Kaldı ki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının yayınladığı dolar öngörüsü, 2020 yılı için 6.7 TL’dir. Yani dolarda TCMB ciddi bir artış beklemektedir.

Dolar Nasıl Değer Kaybeder?

Doların değer kaybetmesi mümkündür. Amerika para politikalarını belirleyen FED’in uygulayacağı para politikaları bütün dünyada doların fiyatlamasını etkilemektedir. FED’in uygulaması muhtemel olan faiz indirimi ile para politikaları gevşer ve ABD’de olan sıcak para gelişmekte olan ve faizi bizim gibi yüksek ülkelere kayar. Bu durum Türkiye ve benzeri ülkelerde doların değerinin düşmesine neden olur. Ancak FED aksi bir işlem yaparsa, faiz artırırsa; doların bütün dünyada değerlenmesine neden olur.

Doların değer kaybetmesini sağlan diğer unsurlar ise ABD’nin ekonomik parametrelerinin olası bir kötüye gidiş göstermesidir. ABD’nin ekonomisi kötüye giderse –ki 2008 krizinde olduğu gibi- dolar değer kaybeder. Tarım dışı istihdam verisi, enflasyon ve faizler en önemli ekonomik parametrelerdir.

Dolar ve euro dünyanın rezerv para birimi olduğu için diğer para birimlerinden oldukça farklı işleyişlere sahiptir. Ancak doların uluslararası ekonomide her geçen gün daha az kullanılması dillendirilmekte ve ülkelerin bu konuda tedbir aldığı görülmektedir. Bu durumların gün geçtikçe çoğalması ve doların olası bir daha az kullanılması senaryosunda da doların dramatik bir düşüşü gözlenebilir. Ancak bugünkü uluslararası ticarete bakıldığında, bu olasılık bugüne çok uzak ve gerçekleşmesi de yıllar alabilecek bir olasılıktır.